Mikropęknięcia szkliwa – czym są i czy trzeba je leczyć?
Mikropęknięcia szkliwa to bardzo drobne uszkodzenia zewnętrznej warstwy zęba, które często pozostają niezauważone przez pacjentów. Choć na pierwszy rzut oka mogą wydawać się niegroźne, w niektórych przypadkach mogą prowadzić do poważniejszych problemów stomatologicznych. Czym dokładnie są mikropęknięcia szkliwa, skąd się biorą i czy zawsze wymagają leczenia?
Czym są mikropęknięcia szkliwa?
Szkliwo to najtwardsza tkanka w ludzkim organizmie, ale mimo swojej wytrzymałości nie jest niezniszczalne. Mikropęknięcia szkliwa to niewielkie, powierzchowne rysy lub pęknięcia, które nie sięgają głębszych warstw zęba, takich jak zębina czy miazga. Często są widoczne dopiero przy odpowiednim oświetleniu lub po zastosowaniu specjalnych barwników podczas badania stomatologicznego.
Przyczyny powstawania mikropęknięć
Do najczęstszych przyczyn mikropęknięć szkliwa należą:
zgrzytanie zębami (bruksizm), szczególnie podczas snu,
nagłe zmiany temperatury, np. picie gorącej kawy i zaraz po niej zimnej wody,
urazy mechaniczne, takie jak uderzenia lub nagryzanie bardzo twardych pokarmów (orzechy, kostki lodu),
wady zgryzu, powodujące nierównomierne obciążenie zębów,
naturalne starzenie się szkliwa, które z czasem staje się mniej elastyczne.
Objawy – jak je rozpoznać?
Mikropęknięcia szkliwa często nie dają żadnych dolegliwości bólowych. Czasami jednak mogą pojawić się:
nadwrażliwość na zimno, ciepło lub słodkie pokarmy,
uczucie „szorstkości” na powierzchni zęba,
drobne przebarwienia wzdłuż linii pęknięć.
Wiele osób dowiaduje się o ich istnieniu dopiero podczas rutynowej wizyty u dentysty.
Czy mikropęknięcia szkliwa trzeba leczyć?
Nie każde mikropęknięcie wymaga natychmiastowego leczenia. Jeśli zmiany są powierzchowne i nie powodują objawów, stomatolog może zalecić jedynie obserwację oraz profilaktykę. W takich przypadkach kluczowa jest:
odpowiednia higiena jamy ustnej,
stosowanie past wzmacniających szkliwo (np. z fluorem lub hydroksyapatytem),
unikanie bardzo twardych pokarmów.
Leczenie staje się konieczne, gdy mikropęknięcia:
powodują ból lub nadwrażliwość,
pogłębiają się i zwiększają ryzyko próchnicy,
wpływają na estetykę uśmiechu.
W zależności od sytuacji stosuje się m.in. lakierowanie, infiltrację żywicą, bonding lub – w bardziej zaawansowanych przypadkach – odbudowę protetyczną.
Jak zapobiegać mikropęknięciom szkliwa?
Profilaktyka odgrywa ogromną rolę. Aby zmniejszyć ryzyko powstawania mikropęknięć, warto:
nosić szynę relaksacyjną przy bruksizmie,
unikać gwałtownych zmian temperatury w jamie ustnej,
nie używać zębów jako „narzędzi”,
regularnie odwiedzać stomatologa i higienistkę.
