Pieczywo, owoce, smoothie… Co naprawdę zakwasza jamę ustną?

Zakwaszenie jamy ustnej to jeden z kluczowych czynników prowadzących do próchnicy, nadwrażliwości zębów i erozji szkliwa. Wiele osób sądzi, że głównym winowajcą są słodycze, ale prawda jest bardziej złożona. Niektóre produkty uznawane za „zdrowe” również mogą istotnie obniżać pH w jamie ustnej. Co tak naprawdę zakwasza jamę ustną i dlaczego?

Dlaczego pH w jamie ustnej jest tak ważne?

Prawidłowe pH w jamie ustnej wynosi około 6,8-7,2, czyli jest obojętne lub lekko zasadowe. Gdy pH spada poniżej 5,5, zaczyna się proces demineralizacji szkliwa – minerały (wapń i fosfor) są wypłukiwane z powierzchni zębów.

Każdy epizod zakwaszenia trwa zwykle od 20 do 60 minut. Jeśli w tym czasie często sięgamy po jedzenie lub napoje, szkliwo nie ma szansy na regenerację.

Owoce – zdrowe, ale kwaśne

Owoce są źródłem witamin i antyoksydantów, jednak wiele z nich ma naturalnie niskie pH:

• cytrusy (cytryny, pomarańcze, grejpfruty)

• jabłka

• ananasy

• kiwi

• winogrona

Dodatkowo owoce zawierają fruktozę, którą bakterie jamy ustnej również przetwarzają na kwasy.

Największe ryzyko pojawia się przy:

• częstym podjadaniu owoców między posiłkami

• powolnym jedzeniu

• suszonych owocach (rodzynki, daktyle)

Smoothie i soki – bomba kwasowo-cukrowa

Smoothie często uchodzą za idealnie zdrowe, tymczasem są jednymi z najbardziej zakwaszających produktów:

• zmiksowane owoce uwalniają cukry

• brak żucia = mniej śliny (a ślina neutralizuje kwasy)

• niskie pH utrzymuje się dłużej

Jeszcze gorzej działają:

• soki owocowe (nawet 100%)

• lemoniady domowe

• koktajle owocowo-warzywne z przewagą owoców

Picie ich małymi łykami przez długi czas to jeden z najgorszych scenariuszy dla szkliwa.

Inne produkty silnie zakwaszające jamę ustną

• napoje gazowane (także „zero”)

• napoje energetyczne i izotoniki

• wino (szczególnie białe)

• kawa i herbata (zwłaszcza z cukrem)

• jogurty owocowe

• ketchup, ocet, marynaty

Co nie zakwasza (a nawet chroni)?

Jak ograniczyć skutki zakwaszenia jamy ustnej?

• Jedz kwaśne produkty w trakcie głównych posiłków, nie między nimi

• Popijaj wodą po owocach i smoothie

• Nie myj zębów od razu – odczekaj 30-60 minut

• Stymuluj wydzielanie śliny (żucie, ksylitol)

• Ogranicz częstotliwość, niekoniecznie całkowicie produkty kwaśne