Starcie zębów – naturalny proces czy problem stomatologiczny?
Starcie zębów to zjawisko, które dotyczy praktycznie każdego z nas. Zęby przez całe życie pracują: gryzą, rozdrabniają, ocierają się o siebie. Nic więc dziwnego, że z czasem ulegają zużyciu. Gdzie jednak przebiega granica między naturalnym procesem fizjologicznym a problemem wymagającym leczenia stomatologicznego? Przyjrzyjmy się temu bliżej.
Czym jest starcie zębów?
Starcie zębów to stopniowa utrata twardych tkanek zęba – przede wszystkim szkliwa, a w bardziej zaawansowanych przypadkach także zębiny. Proces ten może przebiegać wolno i nie dawać objawów albo postępować szybko, prowadząc do dolegliwości bólowych i poważnych zaburzeń zgryzu.
Naturalne starcie zębów – kiedy jest normą?
Fizjologiczne starcie zębów to powolny, równomierny proces, który pojawia się wraz z wiekiem. Jest efektem codziennego żucia i kontaktu zębów górnych z dolnymi.
Cechy naturalnego starcia:
postępuje bardzo wolno (latami),
nie powoduje bólu ani nadwrażliwości,
nie zmienia istotnie wysokości zwarcia,
nie wpływa negatywnie na estetykę uśmiechu.
U osób dorosłych lekkie wygładzenie guzków zębów jest zjawiskiem całkowicie normalnym i nie wymaga interwencji.
Kiedy starcie staje się problemem stomatologicznym?
Problem pojawia się wtedy, gdy starcie jest zbyt szybkie, nierównomierne lub nadmierne. Wówczas może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.
Najczęstsze przyczyny patologicznego starcia zębów:
1. Bruksizm (zgrzytanie i zaciskanie zębów)
Często związany ze stresem, napięciem emocjonalnym lub zaburzeniami snu. Powoduje intensywne ścieranie zębów, zwłaszcza nocą.
2. Wady zgryzu
Nieprawidłowe kontakty między zębami sprawiają, że niektóre z nich są nadmiernie obciążone.
3. Erozja szkliwa
Działanie kwasów (dieta bogata w napoje gazowane, soki cytrusowe, refluks żołądkowo-przełykowy) prowadzi do chemicznego rozpuszczania szkliwa.
4. Abrazja
Mechaniczne uszkadzanie szkliwa, np. przez zbyt twardą szczoteczkę, agresywne szczotkowanie lub pasty o wysokiej ścieralności.
Objawy nadmiernego starcia zębów
Warto zwrócić uwagę na sygnały ostrzegawcze:
nadwrażliwość na zimno, ciepło lub słodkie pokarmy,
skrócenie zębów i zmiana rysów twarzy (obniżenie wysokości zwarcia),
bóle głowy, karku, stawów skroniowo-żuchwowych,
pęknięcia i ukruszenia zębów,
pogorszenie estetyki uśmiechu.
Jak leczy się nadmierne starcie zębów?
Leczenie zależy od przyczyny i stopnia zaawansowania problemu. Najczęściej stosuje się:
szyny relaksacyjne (ochronne) przy bruksizmie,
korektę zgryzu lub leczenie ortodontyczne,
odbudowę startych zębów (kompozyt, licówki, korony),
zmianę nawyków higienicznych i dietetycznych,
leczenie chorób ogólnych, np. refluksu.
Kluczowe jest wczesne rozpoznanie – im szybciej problem zostanie wykryty, tym mniej inwazyjne leczenie będzie potrzebne.
